En parlak yeteneklerle çalışabildiğimiz için şanslıyız: Kürşat Özel ile röportaj

Haziran ayında, Smartcat'in Türkiye'nin önde gelen LSP'lerinden biri olan Saylon ile ortaklık kurduğunu duyurduk. Kısa bir süre sonra, Saylon'un CEO'su Kürşat Özel ile iletişime geçerek, serbest çevirmenlik yaptığı ilk günlerinden başarılı bir işletme kurmasına kadar, sektördeki kişisel deneyimlerini bizimle paylaşmasını rica ettik. Türk dil pazarına ilişkin ilk elden bilgiler için okumaya devam edin.

Kürşat Özel, CEO at Saylon

— Bu sektörde ne kadar süredir çalışıyorsunuz?

20 yıldır. Freelance olarak başladım, bir yıl sonra bir dil hizmetleri sağlayıcısında tam zamanlı çalışmaya geçtim ve orada 4 yıl çalıştıktan sonra ortağımla birlikte Saylon'u kurduk.

— Türkiye'deki çeviri sektöründen ve Saylon'un bu sektördeki yerinden biraz bahsedebilir misiniz?

Türkiye'deki çeviri sektöründe çalışmak çok keyifli. İyi bir ikinci veya üçüncü dil bilgisi hala nadir olduğu için, bu sektörde çalışanlar genellikle parlak özgeçmişlere ve şaşırtıcı derecelere sahip, aşırı nitelikli kişilerdir; ister dilbilimciler, ister rakip girişimciler, ister müşteriler olsun. Müşteri profili özellikle yüksektir ve Türkiye'deki LSP'ler çoğu sektörün karşılaştığı bazı sorunlarla karşılaşmazlar. Saylon bu ay sektördeki 15. yılını kutluyor ve müşteri memnuniyeti konusunda sektörümüzde lider olmaktan büyük gurur duyuyoruz. Saylon, LSP'ler ve dilbilimciler için daha iyi standartlar oluşturulmasına yardımcı olmak amacıyla önde gelen sektör derneklerine de katılmaktadır.

— Türkiye'de çeviri için en çok talep gören uzmanlık alanları hangileridir?

Genel olarak teknik çeviriler (imalat, makine vb.) en büyük talep gören alan olmalıdır. Bu çok çeşitli bir alan olduğu için çeşitli uzmanlık türleri gerektirir. İkinci sırada ise, çeviri gerektiren birçok yazılım öğesi bulunan BT gelmektedir. Bu iki alanı, yaşam bilimleri ve pazarlama takip etmektedir. Tüm bu alanların ortak noktası, bu sektörlerin ithal ürün veya hizmetlere ya da ihraç edilecek ürün/hizmetlere sahip çok uluslu şirketler tarafından domine edilmesi ve yoğun çeviri çalışması gerektirmesidir.

— Makine çevirisi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Bence bu, oyunun kurallarını değiştiren bir unsur. Makine çevirisi on yıllardır gelişiyor ve teknoloji nihayet anlamlı hale gelecek kadar olgunlaştı. Nöral makine çevirisi, yakın gelecekte çok daha fazlasını vaat ediyor. Müşterilerimizden her türlü çeviride makine çevirisi sonrası düzenleme talebinin arttığını açıkça görüyoruz. Gelecekte kesinlikle bu yönde odaklanacağız.

— Çevrimiçi proje yönetimi platformları hakkında ne düşünüyorsunuz? Peki ya bulut tabanlı hizmetler?

Modern çevrimiçi proje yönetimi pazarı, iş verilerini sistematik hale getirmemize, önemli bilgileri ekibinizle paylaşmamıza ve günlük faaliyetleri düzenlememize olanak tanıyan çok sayıda farklı platform sunuyor. Şu anda, ekibimiz için en iyi seçeneği bulmak amacıyla birkaç çözüm deniyoruz, ancak sonuçları paylaşmak için daha fazla zamana ihtiyacımız var.

— Rekabet hakkında ne düşünüyorsunuz?

Türkiye'deki dil hizmetleri sektörü gerçekten düzenlenmemiş/standartlaştırılmamış ve daha çok herkese açık bir ortamdır. Bu, şiddetli bir rekabet yaratır ve bazen niteliksiz aktörlerin sektörün ve tüm katılımcılarının itibarını ve istikrarını zedelemesine neden olur. Bu riskin yanı sıra, sektör ve çalışanların profili ile rakip LSP'ler diğer sektörlere kıyasla genellikle çok yüksek seviyededir ve iş ahlakı oldukça yüksektir.

— Türkiye'deki çeviri sektörünün geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz?

Piyasada iki farklı türde LSP bulunmaktadır. Birincisi, geçici çeviri ihtiyaçları olan son müşterilere hizmet verenler, ikincisi ise diğer kurumlara, çok uluslu şirketlere veya küresel hedefleri olan yerel şirketlere hizmet verenlerdir. Birinci tür, CAT araçlarını çok az kullanarak, dilbilimcilerin becerilerine ve hafızalarına büyük ölçüde bağlı olan eski yöntemleri hala kullanmaktadır. İkinci tür ise on yıldan fazla bir süredir çağdaş yöntemler kullanmaktadır. Uluslararası kongrelere katılırlar, MT dahil her türlü yazılımı kullanırlar, dünya çapındaki tüm MLV'ler ve LSP'lerle çalışırlar ve uluslararası rekabet için iyi donanımlıdırlar. Endüstrilerin küreselleşmesi ve çeviri talebinin devam ettiği sürece, Türk çeviri sektörü ve onun başlıca aktörleri gelişmeye devam edecektir.

— Ajansların, bulundukları ülke ve pazarlar dışındaki ülkelere ve pazarlara odaklanan hizmetler sunmasının mantıklı olduğunu düşünüyor musunuz?

Pazarlar ve aktörleri şu anda eşit donanıma sahip değildir. Bazı pazarlar ve LSP'leri (varsa) henüz dünya standartlarına ulaşamamıştır ve diğer ülkelerin LSP'leri, yoğun yazılım kullanımı ve daha iyi yönetim süreçleri ile bu pazarlara daha yüksek standartlar getirebilir. Ancak, bu avantajları eninde sonunda sona erecek ve bu öncülerden ders alan yerel rakipler, kendi pazarlarında hakimiyet kurmak için kendi sahalarındaki avantajlarını kullanacaklardır.

— Şirket içi çevirmenler mi, serbest çevirmenler mi?

Her dil şirketinin en iyi kaliteyi ve zamanında hizmeti sunmak için şirket içi kaynaklara sahip olması gerektiğine inanıyoruz. Uzun süredir birlikte çalıştığımız bir serbest çevirmen havuzumuz da var. Ancak, yalnızca serbest çevirmenlere güvenmek, tanımı gereği riskler doğurur. Serbest çevirmen havuzu çok küçükse, uygunluk sorunları nedeniyle işleri kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalırsınız; serbest çevirmen havuzu çok büyükse, istikrar ve tekdüzelik sorunları nedeniyle kaliteden ödün verme tehlikesiyle karşı karşıya kalırsınız.

— Bir proje yöneticisi yeni bir projeye başlarken en büyük zorluklar nelerdir?

Yeni bir projeye başlarken en büyük zorluklar, talimatlar ve müşteri ile doğru iletişimdir. Talimatlar net/eksiksiz değilse ve müşteri ile iletişim mükemmel değilse, dil uzmanları çaresiz kalır ve her şey ters gidebilir. Proje yöneticisi, projenin gerekliliklerini bilmeli ve öngörmeli ve projeye başlamadan önce müşteri ile ayrıntıları netleştirmek için her türlü çabayı göstermelidir. En iyi proje yöneticileri, dil hizmetleri satın alma konusunda deneyimi olmayan müşterileri yönlendiren ve eğiten yöneticilerdir. —

Uygun bir çeviri hizmeti (ve diğerleri) için çevirmenin projeyi konu alanı olarak değil, bireysel olarak tanımasının önemli olduğunu söyleyebilir misiniz?

Çevirmenin projenin ayrıntılarını ve terminolojisini bireysel olarak içselleştirmesi önemlidir, ancak konu alanının daha öncelikli olduğunu düşünüyorum. Çevirmen, konu alanında yeterli bilgi/deneyime sahip olmadan bir projeye girişirse, o projenin ayrıntılarına ne kadar çalışırsa çalışsın pek bir faydası olmaz. Üstelik, proje sahibinden gelen talimatlar veya aktarılan deneyim, projeyi mükemmel bir şekilde yürütmek için yeterli/doğru olmayabilir. Bu nedenle, konu alanında deneyim her zaman öncelikli olmalıdır.

— Türkiye'deki çevirmenler ve diğer dil uzmanları için eğitim sistemi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Diğer alanlardan veya çoğu ülkeden farklı değildir. Üniversite, sektörde gerekli becerilerle donatılmış öğrenciler yetiştirmiyor. Üniversitenin bir meslek okulu olmadığı düşünüldüğünde, bunu yapması da gerekmez. Ne yazık ki, çoğu okulun da öğrencilere kendi amaçları için gerekli becerileri kazandırabildiğini düşünmüyorum. Türkiye'nin en iyi okullarından gelen en parlak yeteneklerle çalışabilecek konumda olduğumuz için kendimizi şanslı hissediyoruz. Elbette, mezunlar ilk günlerinde veya ilk yıllarında mükemmel çeviriler yapmaya hazır değiller, ancak birkaç yıl içinde müşterilerden övgüler almaya başlıyorlar ve bizi gururlandırıyorlar. Bunun, dil uzmanlarımızın okulda iyi bir temel aldıklarını mı, Saylon'un onları iyi eğittiğini mi, yoksa sadece en parlakları seçtiğimizi ve onların her işte başarılı olacaklarını mı gösterdiğini bilmiyorum.

— Saylon hangi hizmetleri sunuyor?

DTP hizmetlerinden LSO'ya kadar her türlü dil ve proje yönetimi desteği sunuyoruz. Müşterilerimizin ihtiyaçlarına göre çeviri, yerelleştirme, redaksiyon, altyazı, transkripsiyon, düzenleme, inceleme süreçlerinin yanı sıra seslendirme hizmetleri de organize ediyoruz. Saylon, Tıp, Teknik, Mühendislik, Oyun, BT ve Yazılım, Web Sitesi, E-Öğrenme, Uyumluluk, İK, Finans ve Hukuk alanlarında çalışmaktadır. Bahsedilen LS yönleri dışında, Pazarlama İzni Başvurusu (TEP ve eCTD formatında belgelerin hazırlanması) için hizmetler sunan bir Düzenleyici İşler Departmanımız bulunmaktadır. Uzmanlarımız, müşterinin ihtiyaç duyduğu durumlarda MA dosyalarındaki değişiklik başvurularını da halleder. Saylon, mevcut CAT araçlarının neredeyse tümü konusunda deneyimlidir, bu nedenle her zaman yeni zorluklara hazırız. — Saylon kaç dilde hizmet vermektedir? Yeni dil çiftlerine genişlemenin faydalı olduğunu düşünüyor musunuz? Son zamanlarda hedef dillerimize Türkmenceyi de ekledik ve bu yönde yakın gelecekte önemli bir talep olmasını umuyoruz. Yeni dil çiftlerine genişlemek çok önemlidir, çünkü iş dünyasında arz ve talep arasında iyi bir denge olmalıdır. Freelancerların işe alınmasıkonusunda ne düşünüyorsunuz?

Tam zamanlı çevirmenler için iki ayrı yaklaşımımız var:

1. Kısa vadede genel alanlarda ve daha kolay görevlerde çalıştırılmak üzere yetenekli yeni mezunlar işe almak ve uzun vadede editör olarak eğitmek ve/veya belirli alanlarda uzmanlaşmalarını sağlamak

2. Geniş deneyime sahip deneyimli dilbilimciler ve/veya belirli alanlarda uzmanlar işe almak.

Freelancer'ları kullanmak her LSP için ideal çözümdür, ancak gerçekte, yalnızca freelancer'lara güvenmek kalite ve kullanılabilirlik sorunlarına yol açabilir ve işimizi olumsuz etkileyebilir. Smartcat gibi yeni teknolojiler, freelancer'ları daha iyi yönetmemize ve kaliteyi artırmamıza yardımcı oluyor. Gelecek kesinlikle freelancer'lara ve en güçlü freelancer havuzlarına sahip LSP'lere aittir.

— Smartcat ile olan ortaklık hakkında ne düşünüyorsunuz?

Smartcat'ten büyük umutlar besliyoruz. Geleneksel olarak, Saylon ve Türkiye'deki diğer tüm LSP'ler, serbest çalışanların seçimi, eğitimi, yönetimi ve ödemelerine çok zaman ayırmaktadır.

Smartcat'in bu konuda hem Saylon'a hem de sektörümüze çok yardımcı olacağına ve sistemdeki diğer harika araçlar sayesinde kaliteyi artırırken bize değerli zaman kazandıracağına inanıyoruz.

— Smartcat ile ortaklık kurmaya sizi ne motive etti?

Sektörümüzdeki mevcut teknolojik trendlerin ötesine geçmemize yardımcı olacak bir ortak arıyorduk ve Smartcat bunun için mükemmel bir seçimdi. Ayrıca, çok kısa sürede Smartcat ekibiyle kurduğumuz ilişkiden de çok memnunuz.